Peru - De Amerikaanse universiteit Yale hangt een proces boven het hoofd vanwege haar bezit van oude Inca mummies, beenderen en aardewerk. De Peruaanse ambassadeur in Washington heeft gewaarschuwd dat zijn regering naar de rechter stapt wanneer de universiteit de heilige Inca stukken niet terug wil geven aan het land van herkomst. De universiteit reageerde dat ze de zaak wil bespreken om tot een bevredigende oplossing te komen.

Peru probeert ongeveer 5000 artefacten terug te krijgen (waaronder gemummificeerde lichamen en aardewerk) die vorige eeuw door de Amerikaanse historicus Hiram Bingham zijn weggehaald uit de Inca stad Machu Picchu. De toenmalige Peruaanse president gaf hem toestemming de objecten voor een jaar mee te nemen voor wetenschappelijk onderzoek. De voorwerpen hadden in 1916 terug moeten zijn.

Het streven van Peru sluit aan bij een reeks legale acties van naties om archeologische relikwieën terug te halen. Vele landen zagen onbetaalbare artefacten weggekaapt worden door buitenlandse musea. Tot nu toe gebruikten ze diplomatieke wegen om de spullen terug te krijgen. Veel musea die in het bezit zijn van omstreden objecten zeggen dat ze wetenschappelijk onderzoek dienen en miljoenen bezoekers in staat stellen de voorwerpen te zien. Critici stellen echter dat het belangrijk is voor landen om voorwerpen die de culturele erfenis weergeven in eigen land tentoon te kunnen stellen in hun eigen musea.
(BE) bron:The Guardian
Top

Chili/Nederland - De in Amsterdam gevestigde organisatie Mapundial heeft opnieuw de kans gegrepen om Calfunao uit te nodigen naar Nederland te komen, om haar kennis en ervaring met zoveel mogelijk mensen te delen en actieve en financiële steun te realiseren.
Van 8 tot 14 november zal Juana Calfunao in Nederland aanwezig zijn.

Zij zal dan conferenties en interviews geven over de volgende thema´s: politieke situatie van de Mapuche gemeenschappen in Chili, ecologie en kosmologische visie en de rechten van de vrouw en haar positie binnen de Mapuche cultuur.
Meer info >>
Top

Bolivia – Voor de liefhebber van bijzondere natuur valt in Bolivia heel wat te zien: 22 beschermde parken met zeer rijke biodiversiteit en prachtige landschappen beslaan 15% van het land. Toch komt die zo vurig verlangde stroom vakantiegangers tot op heden niet op gang. Mogelijk is Bolivia’s politieke instabiliteit voor velen een té avontuurlijke factor en kiezen toeristen eerder voor een buurland met een veiliger imago zoals Peru of Brazilië.

Toen begin dit jaar in het Madidi natuurpark een nieuwe apensoort werd ontdekt, leek dit een reuzenkans om massa’s wandelende portemonnees het park in te lokken; een vliegveld bij de ingang is al in aanbouw. Maar de beheerders van het park gaven duidelijk te kennen liever een voorbeeld te nemen aan een goed lopend ecologisch project bij het Quecha-dorpje Chalalan in hetzelfde Madidi park.

'Titi-aapjes'- foto Luiz Claudio

Daar ontvangt de inheemse gemeenschap jaarlijks een maximum van 1000 bezoekers. Hun verblijf levert netto $25.000 per jaar op, wat rechtstreeks ten goede komt aan de 74 families van het dorp.

Door het beperkte aantal komt de kwetsbare natuur niet in gevaar. Het uitgestrekte Madidi park is zeer geschikt voor tal van zulke kleine centra, en de indiaanse dorpjes blijken deze goed te kunnen beheren.
Als het zo gaat lukken, wordt Bolivia een van de trendsetters voor inheems vriendelijk ecotoerisme. Dus nu maar hopen dat het pril ontdekte aapje callicebus avrei palatti (of Titi) zo slim is om steeds op andere plekken in het park op te duiken, zodat de toeristen niet telkens dezelfde kant uitrennen.
(WV)

Brazilië – De erkennings van Iñawébohona-land, een inheems gebied in de centraal gelegen deelstaat Tocantins in centraal-Brazilië, leek bijna rond te zijn. Maar een groep van twintig Javaé en Karajá-indianen ontdekte deze week in de hoofdstad dat het document voor homologatie (laatste fase in het erkenningsproces) was zoekgeraakt.

Indianenkwesties hebben geen prioriteit bij de Braziliaanse regering en de burocratie kan de zaak dan flink vertragen. Al in augustus 2003 werd het proces tot afbakening bij het ministerie van Justitie ingediend. Daar mag het 30 dagen blijven liggen. Zoals zo vaak gebeurt, werd deze termijn ruim overschreden en deed het ministerie pas op 18 april 2005 een uitspraak.

Het gebied zou erkend worden, al zou er door Funai, de regeringsorganisatie voor inheemse kwesties, nog wel een onderzoek moeten worden gedaan naar de aanwezigheid van Ibama, de organisatie voor bosbehoud, in hetzelfde gebied. En hier is het misgegaan. Het document is teruggekeerd naar Funai,
en daar is het kwijtgeraakt.

De indianen proberen op dit moment gesprekken te organiseren met Funai, Ibama en het ministerie. Zodat het proces hervat zal worden en de homologatie uiteindelijk getekend wordt.
(GvdP)
Top

De 11e Internationale Dag voor Inheemse Volken is herdacht met verschillende activiteiten en boodschappen. In New York stelde de Vice-Algemeen Generaal voor Economische en Sociale Zaken dat "het Tweede Internationale Decennium van Inheemse Volken cruciaal is: kunnen we onze beloftes omzetten in daden, zodat de situatie van de Inheemse Volken in de wereld werkelijk verbeterd wordt?"

Na de tien jaar van het Eerste Decennium geeft het tweede tot december 2014 de tijd om de problemen van de ongeveer 370 miljoen inheemsen in de wereld aan te pakken: het geweld tegen de individuele en collectieve mensenrechten, het wegjagen van mensen uit hun traditionele gebieden, het bedreigen van hun cultuur en identiteit, de discriminatie en het leven in diepe armoede.

Op lokaal niveau vonden verschillende akties plaats. Bijvoorbeeld in Brasilia, de hoofdstad van Brazilië, waar indianen gehoord wilden te worden door de overheid. Na veel politieke druk werden twintig leiders van de Javaé ontvangen door de president van Funai, de regeringsorganisatie voor inheemse kwesties. Zij wachten al twee jaar op een beslissing van het Ministerie van Justitie over de demarcatie van hun land. Op andere plaatsen in Brazilië hielden indianen een openbare hoorzitting, ondermeer over het groeiend geweld tegen de indianen in de staat Pernambuco.

Bij de Europese Commissie las de commissaris voor Buitenlandse betrekkingen en Europees nabuurschapsbeleid, een boodschap voor waarin zij pleit voor ondersteuning en solidariteit met inheemse volken in de wereld. “De Internationale Dag voor Inheemse Volken is een dag om de culturele diversiteit en de enorme bijdrage van de inheemse volken aan het mensdom te herdenken. We geloven dat een actieve samenwerking met inheemse volken essentieel is om armoede uit te bannen en de mensenrechten te respecteren."
(GvdP)
Top

Mexico – In augustus gingen de eerste colleges van start op de Interculturele Universiteit van San Christóbal de las Casas in de zuidelijke deelstaat Chiapas. Daarmee is de zevende instelling voor inheems hoger onderwijs geboren, en volgend jaar komen er in andere deelstaten van Mexico nog vier Interculturele Universiteiten bij.

De te volgen studies zullen van speciaal belang zijn voor de inheemse bevolking van Mexico: onder mee duurzaam toerisme, inheemse talen en landbouwmilieukunde.
Mexico is een van ‘s werelds landen met de grootste inheemse bevolking, van de 106 miljoen Mexicanen zijn er zo’n 12 miljoen inheems. Deze wonen vooral in de arme en van hoger onderwijs verstoken regio’s in het zuiden.

De nieuwe universiteiten zijn onder meer bedoeld om een betere spreiding hiervan over het hele land te bewerkstelligen. Door meertalig onderwijs aan te bieden hoopt men bovendien een halt toe te roepen aan het in rap tempo verdwijnen van inheemse talen: van het hondertal indiaanse talen die er in 1950 in Mexico nog gesproken werden, zijn er intussen 40 uitgestorven.
Bron: IPS
(WV)
Top

Brazilië – Aracruz is zowel de naam van een dorp als van een cellulose-fabriek, die sinds 1979 actief is in de zuidoostelijke deelstaat Espirito Santo. Wereldwijd is het de grootste fabriek die cellulose maakt uit eucalyptuspulp.

Cellulose wordt gebruikt voor de productie van papier, en dan vooral toiletpapier en tissues zoals de Tempo zakdoekjes van Procter & Gamble. Een deel van de bomen wordt gekweekt op inheems gebied.
Lees verder >>
(G.v.d.P)
Top

Argentinië – Voor het eerst in de geschiedenis hebben de Argentijnse autoriteiten een vergunning verleend aan een inheems radiostation.

Het FM-station is zes jaar geleden opgericht door de Mapuche Indian community of Linares en is gevestigd in de plaats Aucapán, in de zuidelijke provincie Neuquén.
Zowel de programma’s als het station zelf hebben nog geen naam, ook al wordt er al zes jaar op illegale basis uitgezonden.

Víctor Altimán, de politiek leider van de Linares gemeenschap, ziet de zender als een belangrijk middel om het bewustzijn over de landclaims van de inheemse bevolking te vergroten. Ook wil de zender aandacht blijven besteden aan problemen als werkloosheid, armoede, alcoholisme en vrouwen thema’s. Aucapán ligt aan de voet van de Andes en heeft geen electriciteit en telefoon. Vooral in de strenge winters kan het station een belangrijke rol spelen als communicatiemiddel.

Op de langere termijn de zender gaan samenwerken met inheemse correspondenten in andere delen van Argentinië. Om de legalisering van het Mapuche station mogelijk te maken heeft de federale Argentijnse uitzendcommisie COMFER, haar regels aanzienlijk versoepelt. COMFER is bezig nog acht inheemse gemeenschappen uitzendrechten te geven.
Bron:www.ipsnews.net
(MB)
Top

Brazilie - In naam van economische ontwikkeling gebeurt veel slechts in de wereld. Grootschalige infrastructurele projecten zoals stuwdammen en snelwegen worden gepresenteerd als motor van de welvaart, maar in de praktijk plukken maar weinig burgers de vruchten van die welvaart: de enigen die er wel bij varen zijn de projectontwikkelaars, terwijl de schade aan het milieu aanzienlijk is, denk maar aan onze Betuwelijn. (GL)
Lees verder >>
Top

De ongewapende inheemse gemeenschappen zijn hiervan wederom het slachtoffer geworden. De inheemse autoriteiten hebben direct na de aanslag op hun gemeenschap fel geprotesteerd tegen de oorlogshandelingen in hun gebied. Op vrijdag 22 april organiseerden zij samen met solidaire maatschappelijke sectoren in de nabijgelegen stad Santander de Quilichao een grote publieke manifestatie om hun positie van neutraliteit en autonomie opnieuw te bevestigen.
Lees verder >>
(JvdS)

Brazilië - Op 15 april bekrachtigde President Lula eindelijk de status van Raposa Serra do Sol als inheems gebied.

Op 15 december keurde het Hoge Gerechtshof van Brazilië de opdeling van Raposa Serra do Sol in twee gebieden af. Dat was een historisch moment in de geschiedenis van Brazilië, en maakte de weg vrij om het gebied officiëel als inheems grondgebied te erkennen. Wat nog restte was de handtekening van President Lula. Met deze erkenning hebben de indianen tevens een enorme symbolische overwinning behaald.

Kaart www.cir.org.br

Al ruim 27 jaar strijden de Makuxi, Wapixana, Parixara, Aleluia en Tukui tegen de grote rijstboeren en de regering. De belangen van de indianen – behoud van hun cultuur – zijn tegenstrijdig met de belangen van de economische en politieke elite – meer productie – in dit gebied.
(MB)

Paraguay - Het Huis van Afgevaardigden van Paraguay heeft in de eerste week van april een wetsvoorstel verworpen dat het leefgebied van een geïsoleerde groep indianen moet beschermen.

Het gaat om de Ayoreo-Totobiegosode, een volk dat een jaar geleden voor het eerst contact maakte met de buitenwereld. Ze tellen nog maar zo’n 80 man, en verbraken hun isolement omdat hun leefgebied acuut bedreigd werd. Bijna alle permanente waterreserves in het bos zijn in beslag genomen door kolonisten. Een deel van hen leeft nu buiten het bos samen met hun al langer in dorpen woonachtige verwanten. Ze gaan alleen nog het bos in om te jagen.

	Hoewel de grondwet het recht van de Ayoreo op hun land garandeert, is het bos stukje bij beetje in handen gekomen van Paraguayaanse en Braziliaanse grootgrondbezitters.
	Kaart BBC

Vorig jaar heeft het Huis van Afgevaardigden een wetsvoorstel goedgekeurd om het gebied te onteigenen: dit betekent dat de grond voor een redelijke prijs van de grootgrondbezitters wordt gekocht en vervolgens het eigendom wordt van de inheemse bevolking.

Toen wisten grootgrondbezitters door een zware politieke lobby de Senaat zover te krijgen om de wet te verwerpen. Onder druk van de vee-ranchers is nu ook het nieuwe wetsvoorstel verworpen door het parlement, zodat de toekomst van de Ayoreo-Totobiegosode onzeker is.
(DvE)
Top

Brazilië - Het beleid van president Lula da Silva voor inheemse volken is tot op heden een grote mislukking - dat is de strekking van de AI publicatie "Vreemdelingen in eigen land".

Volgens het rapport stagneert de afbakening van inheemse gebieden en wordt er te weinig ondernomen tegen discriminatie, geweld en armoede. "Zonder eigen grondgebied is geen ontwikkkeling van inheemse gemeenschappen mogelijk. Als de autoriteiten hen het recht op eigen territorium ontzeggen, brengen ze de veiligheid en het voortbestaan van inheemse volken in gevaar", aldus het rapport.

President Lula da Silva beloofde bij zijn aantreden - in januari 2003 - een 'helder, democratisch en samenhangend beleid' te zullen voeren ten faveure van inheemse volken. Amnesty International gaat niet alleen in op het falende demarcatiebeleid, maar ook op het groeiend geweld tegen inheemse leiders van de zijde van veeboeren, illegale mijnbouwers en houtkappers.

Sinds het aantreden van Lula da Silva zijn 63 leiders vermoord. "Zolang het ontbreekt aan een samenhangend, helder en doortastend beleid is geweld onvermijdelijk", waarschuwt het rapport.
(GL)
Bron/meer informatie: http://web.amnesty.org
www.oneworld.nl

Brazilië - Begin januari hebben ongeveer 30 Mura indianen het kantoor van de FUNAI in de Braziliaanse stad Manaus bezet. De FUNAI (Fundação Nacional do Índio) is het orgaan wat verantwoordelijkheid draagt voor het Braziliaans overheidsbeleid met betrekking tot de inheemse bevolking. De aanvankelijke reden voor de bezetting was het al tien jaar uitblijven van demarcatie van het gebied van de Mura.

Demarcatie houdt in dat de indianenterritoria niet meer gebruikt mogen worden door de niet-inheemse bevolking. De indianen krijgen het recht om anderen uit het gebied te weren.

Demarcatie is van belang voor de indianenbevolking die zich bezig houdt met vissen, jagen, het verzamelen van producten die groeien in het bos en landbouw op kleine akkertjes. Door invasies van goudzoekers, houtkappers en anderen komt de levensstijl van de indianenbevolking in gevaar.

Inheemsen worden dan gedwongen te verhuizen naar de stedelijke gebieden om in hun onderhoud te voorzien. Volgens velen valt dan het bos nog meer ten prooi aan individuen en bedrijven die geld willen slaan uit het bos, zonder zich zorgen te maken over het voortbestaan van de natuurlijke omgeving.
Lees verder >>
Top

De verwachting is dat toegang tot het internet het educatieve proces van de studenten zal verbeteren. Daarnaast wordt er een opleiding Informatica en Toerisme opgericht. Doelstelling is dat de jongeren de belangrijkste beschermers en ontwikkelaars van het ecosysteem in de regio worden.
Top

Brazilië - Middels een open brief van de Red Alerta contra el Desierto (Netwerk tegen de Verwoestijning) hebben verscheidene maatschappelijke organisaties protest aangetekend tegen de certificering van Aracruz Celulose.

Aracruz is één van de grootste bosbouwbedrijven en producent van eucalyptus in de regio van Espírito Santo. De certificering is verkregen via het CERFLOR programma van de Braziliaanse overheid. Aracruz Celulose bezit 146.000 hectares land dat voor tweederde met eucalyptus is beplant. De brief stelt dat een dergelijke industriële monocultuur niet gecertificeerd mag worden omdat het niet duurzaam is.

Peru - De groep Paz con la Coca (Vrede met de Coca, red.) organiseert in april een Internationaal Forum over het cocablad in Lima, Peru, in een poging om de groeiende tendens van militaire interventie op de coca plantages het hoofd te bieden. Het politieke beleid van totale uitbanning van de coca heeft een spiraal van geweld, institutionele instabiliteit en milieuvervuiling in het land teweeggebracht. Voor de volkeren van het Andes gebergte speelt het cocablad van oudsher een belangrijke rol in hun traditie en culturele identiteit.

De regeringen van de VS en Colombia gebruiken de logica van de ‘Oorlog tegen Drugs’ om militair ingrijpen door de buitenland te legitimeren. Het traditionele gebruik van de coca wordt –ondanks al het bewijs van het tegendeel- nog steeds door organisaties als de VN gekarakteriseerd als een vorm van ‘drugverslaving’. Maar als het cocablad in zijn natuurlijke vorm wordt gebruikt leidt dit niet tot verslaving.

Het internationale forum heeft als doel om een breed debat over de medicinale, culturele, industriële en milieuaspecten van het cocagebruik op gang te brengen.
Mits haar toepassingen worden gecontroleerd biedt deze plant kansen voor integrale oplossingen in diverse sectoren zoals volksgezondheid, mensenrechten, milieubeleid, en de versterking van de democratie.
(SvA)
www.comunidadtawantinsuyu.org/coca

Mexico - In reactie op de tsunami in Azië hebben de Otomí de hele wereldgemeenschap opgeroepen om deel te nemen aan een uitgebreide ceremonie, die nog grotere rampen moet voorkomen. Deze ceremonie, waarbij 8000 heilige drums worden bespeeld, zal plaatsvinden op 26 maart 2005 in Cuyutlan aan de Stille Oceaan. Tegelijkertijd vinden er ceremonies plaats in Indonesië, Sri Lanka, India, Bangladesh, Birma, Thailand, de Malediven en Maleisië. Het doel van deze wereldwijde inspanning is om een krachtig en genezend energieveld te genereren door middel van gebeden, meditatie, muziek en zang.

Gezien vanuit het wereldbeeld van de Otomí zijn de energetische centra van verscheidene gebieden in de wereld aangetast, doordat mensen hun connectie met de ziel van Moeder Aarde zijn kwijtgeraakt. Rampen zoals de tsunami wekken ook nog eens energetische trillingen op die ziekte en epidemieën kunnen veroorzaken, waar de natuur als geheel en mensen in het bijzonder door geraakt worden. De mensheid is vanuit de visie van de Otomí medeverantwoordelijk voor wat haar overkomt. Daarom is deze oproep gericht aan ieder individu om zich spiritueel en energetisch in verbinding te stellen met zijn hart.

Deze wereldwijde ceremonie zal helpen om een oneindig krachtig energieveld op te wekken. Hiermee komt een enorme kosmische geluidsgolf van zeer hoge frequentie los die zich in eerste instantie concentreert op het eiland Sumatra. Vervolgens zal deze golf zich uitspreiden richting Sri Lanka, India, Bangladesh, Birma, Thailand, de Maldiven en Maleisië over zee, land en via de lucht.

Voorafgaande aan deze buitengewone gebeurtenis zijn er op 26 januari en op 26 februari nog twee ceremonies. De eerste wordt gehouden in de Otomí gemeenschap in Cholula. De tweede ceremonie zal plaatsvinden in het ceremoniële centrum Cuicuilco in Mexico stad. Op 26 maart zal de derde ceremonie zich vanaf de kust van de Stille Oceaan in Cuyutlan aansluiten bij de overigen ceremonieën die op dat moment over de gehele wereld worden gehouden.
www.universidadindigena.org
(SvA)
Top

Quito, Ecuador- Op 14 januari installeerde de CONAIE (Confederatie van Inheemse Naties van Ecuador) haar nieuwe president, Luis Macas, die in december door het congres van deze organisatie was verkozen. Na de ceremonie riep hij in zijn toespraak op om de strijd tegen het ondertekenen van een vrijhandelsverdrag met de Verenigde Staten te intensiveren. Hij verwierp het Plan Colombia dat door intensivering van de olieindustrie de Ecuadoriaanse economie wil oppeppen, en haalde fel uit naar de pogingen van de regering van Lucio Gutiérrez om verdeeldheid te zaaien in de inheemse beweging.

Leiders van CONAIE verwijten Gutiérrez’ minister van Sociale Zaken, de inheemse Antonio Vargas, het misbruiken van zijn positie om de inheemse beweging uit elkaar te drijven. Vargas werd enige jaren geleden uit de CONAIE gezet, en kreeg vervolgens een post aangeboden in de regering. Na de verkiezing van Macas bezette hij met behulp van het leger het kantoor van de CONFENIAE in Puyo, de van CONAIE deel uitmakende organisatie van inheemse volken van het Amazonegebied in Ecuador.

Hij kreeg daarbij steun van locale inheemse leiders, die het niet eens zijn met het verzet van CONFENIAE tegen de door de regering voorgestelde olieboringen in het Amazonegebied.
Maar volgens CONAIE zijn deze inheemse leiders omgekocht door de regering om het regeringsbeleid te verdedigen: in zijn laatste toespraak wees de voorganger van Macas, Leonidas Iza, erop dat Vargas 20 dollar per dag betaalt aan iedere inheemse of kolonist uit het

Amazonegebied die via Puyo naar Quito afreist. Daar is het dan de bedoeling om samen met de FEINE (de regeringsgetrouwe evangelische organisatie van inheemsen) een soort tweede CONAIE op te richten. Iza beschuldigde Gutiérrez van het aanmoedigen van het geweld en de tweedeling tussen inheemsen uit het Amazonegebied, om zo een zwak leiderschap van de CONFENIAE te bewerkstelligen dat niet tegen zal stribbelen als multinationals de oliegrens verder opschuiven.

De huidige voorzitter van het Inheemse Parlement van de Amazone, Adolfo Shacay, ondersteunde de CONAIE: “We zullen net zo lang vechten tegen corruptie van inheemsen door minister Antonio Vargas totdat er rust en vrede is voor de inheemse volkeren van Ecuador.” Hij veroordeelde ook de geweldsuitingen gepleegd door de regering van Gutiérrez, die enkel interesse heeft in het exploiteren van de olieindustrie in de gebieden van de Shuar, Achuar, Zapara en Kichway Shiwiar.
www.conaie.org
(SvA)
Top

Brazilië - Op 27 oktober ondertekende de president van Brazilië een decreet waarmee het grondgebied van Panambizinho wordt teruggegeven aan de Guaraní Kaiowá. Dit is een enorme overwinning voor de indianen en hun supporters. De Guaraní kunnen zich nu verheugen op een toekomst van vrijheid en vrede op het land van hun voorvaderen.

Al decennia lang zijn de 387 Guaraní samengeperst op een klein stukje land van zo’n 60 hectare, de laatste jaren ook nog omheind door hekken die onder stroom staan. Deze hekken zijn van de kolonisten die eromheen wonen; zij huurden ook schutters in om te patrouilleren in het gebied en de indianen te intimideren. Wanhoop, honger en frustratie dreven ten minste 28 jongeren tot zelfmoord. Ondanks de geringe kansen hebben de Guaraní nooit opgegeven. Jarenlang hebben ze organisaties zoals Survival gevraagd om voor hun rechten campagne te voeren, petities te ondertekenen, en hun zaak bij de VN voor te leggen. En met succes. Alle kolonisten hebben het gebied nu verlaten en de Guaraní zijn druk bezig met het planten van gewassen. (SvA)

VS - Op 1 november jl. stierf de 106 jaar oude Gladys Tantaquidgeon, strijdster voor het behoud van de Mohegan cultuur, in haar huis in Mohegan Hill (Connecticutt). Zij zal in de geschiedenis voortleven als een van de bekendste Amerikaanse indianen.

Net als haar voorvader tien generaties voor haar, het beroemd opperhoofd Uncas uit James Cooper’s epos "De laatste der Mohikanen".

Mevrouw Tantaquidgeon werd geboren op 15 juni 1899. Haar oudtante Fidelia, de laatste spreker van de Mohegan taal, heeft haar op het nippertje (voordat Gladys Engelstalig onderwijs moest gaan volgen) genoeg weten bij te brengen van de Mohegan taal, gebruiken en cultuur om de rest van haar lange leven te kunnen strijden voor het behoud daarvan.

Haar samenwerking met Franz Boaz, de bekende onderzoeker van indiaanse volken, bracht een omslag in de Amerikaanse antropologie teweeg. Samen met familieleden heeft ze in 1931 het eerste door indianen gerunde museum opgericht. Dit museum is nog steeds te bezoeken in Uncasville. Haar zestien jaar durende onderzoek naar de geschiedenis van haar volk wierp uiteindelijk vruchten af toen in 1994 de Mohegans als 'Federal Tribe' door Washington erkend werden.
(LvO)
Top

VS - De regering van Bush doet af en toe haar best de indruk te wekken dat zij een gelijkwaardige relatie tussen de indiaanse volken en de Amerikaanse overheid nastreeft. De indianen reageren hierop sceptisch.

Bush’ Staatssecretaris van Onderwijs met de toepasselijk naam Margaret Spellings noemt het ''No Child Left Behind" (NCLB) programma van de regering een krachtig instrument om het gebrek aan opleiding van indianen de wereld uit te helpen. Dat slechts 12% van de indiaanse kinderen de school met een diploma verlaat, vindt mevrouw Spellings onacceptabel, maar dankzij NCLB zullen er volgens haar weldra meer indiaanse artsen en onderwijzers komen. De indianen zijn niet enthousiast. In plaats van de veronderstelde achterstand van indiaanse kinderen te bestrijden, kan de regering volgens hen beter investeren in onderwijsprogramma’s in indiaanse talen.

Ook het hoofd van de U.S. Forest Service, de Amerikaanse tegenhanger van Staatsbosbeheer, Dale Bozworth benadrukt dat hij de "government-to-government" relatie tussen de indianen en zijn overheidsdienst zeer op prijs stelt. Maar volgens indiaanse leiders moet mijnheer Bozworth eerst de gevolgen van zijn plan om gerecycled afvalwater te gebruiken voor het maken van skipistes op de San Francisco Peaks in Arizona maar eens beter onderzoeken. Tegen dit wintersportvertier hebben de omwonende indianen een rechtszaak aangespannen, omdat de San Francisco Peaks voor hen heilige bergen zijn. Het overleg tussen Staatsbosbeheer op zijn Amerikaans en het indiaanse bestuur laat kennelijk nog te wensen over.
(L.v.O.)
Top

Puerto Rico – Een groep ‘Taino indianen’ op het Caraïbische eiland Puerto Rico heeft in juni een archeologisch openluchtmuseum bezet. Ze gingen daar in hongerstaking uit protest tegen de respectloze manier waarop het bestuur van het eiland, dat deel uitmaakt van de VS, omspringt met de eeuwenoude heilige plaatsen van de oorspronkelijke bevolking van het eiland, door deze als toeristische attractie uit te baten.

Geschiedenisboeken melden dat de inheemse bevolking van Puerto Rico al in de negentiende eeuw is uitgestorven, maar de laatste jaren is er een beweging opgekomen van Puertoricanen die claimen afstammelingen te zijn van de Taino, het volk dat Columbus begroette toen hij in 1492 voet aan wal zette op de Caraïben.

Het eilandbestuur reageerde aanvankelijk smalend op de moderne Taino, zo van: jullie doen toch niet aan kannibalisme? Met de huidige bezetting en hongerstaking wil de beweging kennelijk laten zien dat ze serieus genomen wenst te worden. Dat lukt nu in zoverre dat gerespecteerde inheemse organisaties als het International Indian Treaty Councel zich achter hun protest hebben geschaard, en dat de pissige autoriteiten waterleiding en elektriciteit van het bezette terrein hebben afgesloten.
(WV)

VS- In een staatsgevangenis in het Noordoostelijke staatje Connecticut mochten gevangenen onlangs voor het eerst een zweethut-ceremonie houden. Het gaat om een zwaar beveiligde inrichting voor 2000 langgestraften, waaronder ook 30 ‘native Americans’.

In federale gevangenissen mogen al langer dergelijke ceremoniën worden gehouden, maar het is voor het eerst dat in een staatsgevangenis zoiets is toegestaan. Het bestuur van de gevangenis had wel lang over de toestemming geaarzeld.
Lees verder >>
(DvE)

Canada - Al jaren strijden de Secwepemc (ook wel Shuswap) indianen in West-Canada tegen het immer uitdijende ski-resort Sun Peaks dat zich op hun land bevindt.

In 2002 besloten ze om op het terrein van het skiparadijs een actiecentrum neer te zetten, een soort houten wachtpost voor activisten. Ze doopten het wankele bouwwerk: het Skwelkwek’welt Protection Centre (Skwelkwek’welt is de naam die de Secwepemc aan hun territorium geven).

Regelmatig schakelt de directie van Sun Peaks de Royal Canadian Mountain Police in (de zogenaamde Mounties in hun karakteristieke rode uniformen) om de indianen-activisten van het terrein te verwijderen, waarna hun onderkomen met sloophamers en bulldozers met de grond gelijk wordt gemaakt.

In september 2004 werd de achtste versie van het Centrum gesloopt. Inmiddels staat alweer een tent op de plaats van het laatste centrum, dat regelmatig wordt bezocht door sympathisanten en nieuwsgierige toeristen. Wie meer wil weten over de strijd van de Secwepemc surft naar: www.skwelkwekwelt.net
(DvE)
Top

Canada – De Inuit van Nunavut in Canada willen dat hun taal, het Inuktitut, de officiële derde taal van Canada wordt. In Canada zijn Frans en Engels nu de officiele staatstalen: alle overheidsinformatie moet dus in die twee talen worden aangeboden.

De bestuurders van Nunavut kwamen erachter dat de staat Canada in 2004 anderhalf miljoen Canadese dollar had uitgegeven aan Franstalige diensten voor de 450 Franstalige inwoners van Nunavut, zo’n 3500 dollar per persoon. En dat terwijl er geen extra geld beschikbaar was voor diensten in het Inuktitut, de taal die door 70 procent van de 25.000 inwoners van Nunavut wordt gesproken.

Officiële staatsdocumenten worden niet van overheidswege vertaald naar het Inuktitut: daarvoor draait de autonome regio Nunavut zelf op. Dat kost zo’n 5 miljoen dollar per jaar. Nunavut probeert al sinds de oprichting die kosten op de Canadese staat te verhalen. Binnen Nunavut zelf is Inuktitut wel een officiële taal. Een probleem bij de officiële erkenning als staatstaal is, dat ook de Inuit buiten Nunavut dan in het Inuktitut ‘bediend’ moeten worden. Dat gaat de Canadese regering aanzienlijk meer kosten dan 5 miljoen dollar per jaar.
(DvE)
Top

Canada – de Kwanlin Dun ‘Nation’ (zoals inheemse volken in Canada worden genoemd), in Yukon in het uiterste noorden tegen Alaska, tekenden in februari een verdrag met de regering van de provincie Yukon voor zelfbestuur. Hun territorium beslaat 1050 km2, ongeveer twee derde deel van de provincie Utrecht.

Het unieke van het verdrag is, dat 35 km2 van hun territorium in een stad ligt, de gemeente Whitehorse, de hoofdstad van de provincie Yukon. De Kwanlin Dun krijgen ook het beheer over twee natuurparken in hun territorium. Voor de indianen bestaan speciale jacht- en visquota in deze gebieden.

De Kwanlin Dun tellen ongeveer 1000 mensen. Ze zijn het tiende volk in de Yukon dat een verdrag tekent als gevolg van de zogenaamde Umbrella Final Agreement die in 1993 werd getekend met de Canadese regering door alle indianen in de Yukon.
(DvE)
Top

Canada - In februari werd een rechtbank in het plaatsje Iqaluit geconfronteerd met een dove man, die met zijn familieleden communiceerde via een geheel eigen systeem van gebaren.

Nader onderzoek wees uit dat de gebaren niet uniek waren, maar in verscheidene Inuit dorpen werden gebruikt. Het gaat hier dus om een onbekende inheemse taal: Inuit Sign Language (ISL).
Lees verder >>
Top

Canada - In januari zijn de staat Canada, de provincie Labrador en Newfoundland en de autonome regio Nunavut overeengekomen om een nieuwe autonome regio voor Inuit te creëren in Labrador, onder de naam Nunatsiavut. Dit laatste schijnt ‘ons mooie land’ te betekenen.

De regering is gemodelleerd naar het model van het westelijker gelegen Nunavut, dat in 1999 zijn autonome status kreeg. Nunatsiavut ligt in het noordoostelijke deel van Labrador en beslaat 72.000 km2 (1,5 keer Nederland) en heeft een bevolking van slechts 5000 man.
Lees verder > >
Top

VS - In de barre Amerikaanse staat Utah wonen de Skull Valley Goshute indianen. Hun reservaat is klein en ze zijn maar met z’n 120-en. Maar de stam trekt al jaren de aandacht, omdat ze aanbieden radio-actief afval op te slaan in een bunker op hun eigen land. Dit mag bijzonder heten, omdat inheemsen overal ter wereld de handen vol hebben met de strijd tegen vervuiling van hun gebied.
Lees verder >>
Top

VS - De International Indian Treaty Council heeft medio maart opzien gebaard door een brief aan de VN Mensenrechtencommissie. Daarin stelde de IITC voor om de onderhandelingen over een VN Verklaring van de Rechten van Inheemse Volken voor een tijd stil te leggen. De reden voor de voorgestelde pauze is, dat de onderhandelingen volledig zijn vastgelopen.

De IITC zegt in een verklaring te vrezen dat verder onderhandelen zal leiden tot teveel compromissen. De organisatie wil niet dat de oorspronkelijke ontwerpverklaring, die al in 1995 is goedgekeurd door de VN Werkgroep van Inheemse Volken, in een afgezwakte versie wordt aangenomen door de lidstaten.

De IITC is een samenwerkingsverband van inheemse volken uit Noord-, Midden- en Zuid-Amerika, opgericht in de jaren 70. Hun voorstel voor een pauze krijgt steun van 127 inheemse organisaties in 23 landen. Maar de organisaties die juist hard gelobbied hebben voor een tweede VN Decennium van de Inheemse Volken en een nieuw mandaat van de VN Werkgroep voor Inheemse Volken vrezen dat van uitstel afstel komt.

Het platform Speaking4Earth ijvert met een petitie voor het doorbreken van de impasse in de onderhandelingen, en wijst op de starre houding van onder andere de Britse en de Nederlandse regering inzake het hete hangijzer van zogenaamde collectieve rechten. De petitie is al door bijna tweeduizend inheemse vertegenwoordigers ondertekend. Deze week zal Speaking4earth in de VN Mensenrechtencommissie in Geneve de petitie aanbieden. (DvE)
www.treatycouncil.org
www.speaking4earth.com
Top

Canada - Carolyn Bennett, minister van publieke gezondheidszorg van de staat Ontario, besloot in april een organisatie voor inheemse daklozen blij te maken met een subsidie van 96.500 Canadese dollars. Deze organisatie, Native Mens’s Residence (Na-Me-Res), bestaat al sinds 1986 als een thuishaven voor dakloze inheemse mannen.

Voorheen genoot Na-Me-Res nooit zo’n royale belangstelling van de Canadese regering, maar het project dat nu gesubsidieerd wordt, heeft een bijzondere doelstelling: het moet de kennis over HIV/AIDS vergroten, de verspreiding ervan voorkomen en veiliger seks promoten onder dakloze, op straat levende inheemse jeugd.

Het geld van de Canadese overheid komt uit de pot voor het “AIDS Community Action Program of the Federal Initiative to Address HIV/AIDS”. Tot 2009 is er liefst 84,2 miljoen Canadese dollar uitgetrokken om een aids-epidemie in Canada te voorkomen.
(LvO)
Top

DEN HAAG - Het Leidse Rijksmuseum voor volkenkunde geeft een getatoeëerd en gemummificeerd Maori hoofd aan Nieuw Zeeland terug. Staatssecretaris van cultuur, Medy van der Laan, zal het hoofd overdragen aan de directeur van het Te Papa Tongarewa museum in Wellington. Het Museum had de Nederlandse regering in 2002 gevraagd het hoofd terug te geven.

Sinds de jaren ’80 proberen de Maori’s de menselijke resten van hun voorouders te repatriëren. Volgens hen mogen menselijke resten niet als museumstuk worden gehouden en moeten ze met het grootste respect behandeld worden. Het hoofd is voor de Maori’s het meest heilige gedeelte van het lichaam dat een tastbare link met de voorouders vormt. De hoofden van overledenen werden vaak bewaard binnen families. Daarom heeft de staatssecretaris besloten het verzoek te honoreren, want ‘het geeft hen de kans hun identiteit terug te halen en de waarde van hun cultuur opnieuw te bevestigen.’ Het is de eerste keer dat Nederland in gaat op het verzoek stoffelijke resten terug te geven. Het Te Papa Museum gaat het hoofd niet tentoonstellen. Het krijgt een plekje op een gewijde rustplaats tot de Maori stammen zich hebben uitgesproken over de definitieve rustplaats. (BE)

Sculptuur. Afkomst: Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
Weergegeven is een Maori met een fraaie ta